Kto wymyślił taksometr?
Historia licznika, który zmienił transport miejski na zawsze
Kiedy wsiadasz do taksówki w Iławie i widzisz cyfrowy taksometr odmierzający kilometry i złotówki, prawdopodobnie nie zastanawiasz się, kto wymyślił to niepozorne urządzenie. A tymczasem historia taksometru sięga znacznie dalej, niż mogłoby się wydawać – aż do starożytnych Aten.
Starożytne początki – odometr z Aten
Pierwszym prototypem taksometru był odometr opisany przez Witruwiusza w I wieku p.n.e. Urządzenie montowane w rzymskich rydwanach odmierzało przebytą odległość za pomocą mechanizmu zębatek i kamyków wpadających do pojemnika. Każdy kamyk oznaczał jedną milę rzymską (~1,48 km). To właśnie na tej zasadzie – liczenie odległości = naliczanie opłaty – opiera się każdy współczesny taksometr.
Wilhelm Bruhn – ojciec nowoczesnego taksometru
Za wynalazcę taksometru w dzisiejszym rozumieniu uważa się Friedricha Wilhelma Gustava Bruehna (często zapisywanego jako Bruhn). Ten niemiecki wynalazca opatentował swoje urządzenie w 1891 roku w Hamburgu. Jego „Taxameter" (od łacińskiego taxa – opłata, i greckiego metron – miara) po raz pierwszy automatycznie naliczał opłatę na podstawie przejechanej odległości i czasu postoju.
Ciekawostka: Słowo „taksówka" (ang. taxicab) pochodzi właśnie od nazwy taksometru – „taxa" + „meter". Samochód z taksometrem = taxicab.
Oś czasu – jak rozwijał się taksometr
Witruwiusz opisuje odometr w rydwanach – prototyp pomiaru odległości.
Wilhelm Bruhn patentuje pierwszy mechaniczny taksometr w Hamburgu.
Gottlieb Daimler buduje pierwszy samochód z taksometrem – Daimler Victoria. W Stuttgarcie ruszają pierwsze motoryzowane taksówki.
Harry N. Allen importuje 600 taksówek z Francji do Nowego Jorku – początek ery żółtych taksówek. Wszystkie wyposażone w taksometry.
Powszechne stają się taksometry elektromechaniczne z lepszą dokładnością i łatwiejszą kalibracją.
Pojawia się pierwszy cyfrowy taksometr (Halda Taxameter AB, Szwecja). Wyświetlacz LCD zastępuje mechaniczne bębny.
Taksometry łączone z GPS i drukarkami fiskalnymi. Aplikacje mobilne (Uber, Bolt) wprowadzają „wirtualne taksometry" oparte na GPS.
Jak działa współczesny taksometr?
Nowoczesny taksometr to precyzyjne urządzenie elektroniczne, które mierzy dwie rzeczy:
- Odległość – za pomocą impulsów z czujnika na skrzyni biegów lub z GPS. Każdy impuls odpowiada określonej liczbie metrów.
- Czas – gdy samochód stoi (np. na światłach lub w korku), taksometr nalicza opłatę za oczekiwanie.
Taksometr przełącza się automatycznie między naliczaniem za odległość a naliczaniem za czas – wybierając zawsze wariant korzystniejszy dla pasażera (wolniejsza jazda = naliczanie czasu, szybsza = naliczanie kilometrów).
Taryfy taksometru w Polsce
W Polsce taksometr obsługuje najczęściej 4 taryfy:
- Taryfa 1 – dzienna, na terenie miasta
- Taryfa 2 – nocna/świąteczna lub poza miastem
- Taryfa 3 – podwójna taryfy 1 (np. 31 grudnia)
- Taryfa 4 – podwójna taryfy 2
Stawki uchwala rada gminy. W Iławie obowiązują stawki zgodne z taryfą ustaloną przez Radę Miejską. W naszej taksówce zawsze informujemy o kosztach przed wyjazdem – żadnych niespodzianek.
Przyszłość taksometru – czy zniknie?
Aplikacje przewozowe (Uber, Bolt, FreeNow) korzystają z wirtualnych taksometrów opartych na GPS i algorytmach. Ale tradycyjny taksometr fiskalny w Polsce jest nadal obowiązkowy dla licencjonowanych taksówek – to gwarancja uczciwego rozliczenia i paragonu fiskalnego.
W Taxi Iława łączymy tradycję z wygodą: nasz taksometr jest skalibrowany i legalny, a oprócz gotówki przyjmujemy płatność kartą, BLIK-iem i na fakturę VAT. Zadzwoń 506 249 222 – przyjedziemy szybko i uczciwie.